Üniversitede öğrenci olduğum dönemlerden beri Dünya Gazetesi‘ni takip etmekteyim. Gazeteye üye değilim ve açıkçası bu takip online ortamda olmakta olan bir takip; günde 2-3 kere www.dunya.com’a bakarım.
Ekonomi ve iş dünyası özelinde yayım yapması takip etmemdeki genel neden gibi gözükse de Dünya Gazetesi’ni benim için ilgi çekici kılan “özel dosyalar” köşesidir. Dünya Gazetesi’ni takip etmemdeki en büyük etken özel dosyalar köşesinde yayımlanan makaleler olmuştur. Bunlar ise Değişim Yelpazesi etiketiyle yayımlanan, insan kaynakları ve iş hayatı üzerine yazılan makaleler olmasıyla ilgimi çekmişti. Son dönemlerde ise Değişim Yelpazesi makalelerine ek olarak bir de İş’im İletişim etiketiyle yayımlanan yazıları takip etmekteydim.
İnfopik, Dünya Gazetesi’nde
Uzun lafın kısası şu ki yıllardır takip ettiğim bu köşede, geçen hafta okuduğum bir makalenin konusunun infografik olduğunu fark ettim. Dünya Gazetesi’nde infografikler hakkında hazırlanan dosyayı tahmin edeceğiniz gibi ilgiyle okurken, içeriğinde İnfopik’ten bahsedildiğini görmek de benim için sürpriz olmuştu. Açıkçası bundan haberim olmaması açısından şaşırmıştım yoksa konu infografik olunca İnfopik‘in adının geçmemesi sanırım büyük bir eksiklik olurdu. 
Bu güne kadar birçok yazıda ele aldığım infografikler hakkında yazılmış bu çalışmayı sizlerle de paylaşmak istedim.
***
Markaların görsel şöleni tüketiciyi cezbediyor
İnfografikler bir markanın mesajını en hızlı ve anlaşılır şekilde iletmenin en iyi yollarından biri haline geldi.
Mezopotamya’nın en gelişmiş uygarlığı olan Sümerlerin en önemli şehirlerinden biri olan Kiş’te bir sonbahar günüydü… Tarihler MÖ 3200′i gösteriyordu. Sümerli rahip Ludingirra, tapınak ve depolarda bulunan malları kaydetmekle görevlendirilmişti. Ancak bir sorun vardı… Bu kayıtları tutarken işlemleri gerçekleştirenlerin isimlerini nasıl belirteceklerini bulamamışlardı. Bunun üzerine kişi isimlerinin heceleri nesne adlarına benzetilerek ilgili nesnenin resimleri çizildi. Kısa zamanda o nesnelerin işaretleri nesneyi değil, o nesnenin adındaki sesleri belirtmeye başladı. Bu şekilde, hecelerin seslerini simgeleyen işaretler kullanılarak kayıtlar tutuldu. Böylece zamanla günlük konuşmaların seslerini belirten işaretler yani yazı ortaya çıkmış oldu… Astrolojiden matematiğe tıptan yazıya kadar kadar bir çok alanda ilk öne çıkan uygarlık da Sümerler oldu… Sümerler bugün yaşaydı, çok büyük ihtimalle bilginin görsel olarak ifade edildiği ve grafikler aracılığı ile aktarıldığı bir sunum olan infografik dünyasında çığır açarlardı. İçeriği çözümleyip sadeleştirerek yaratıcı bir görsel tasarım çerçevesinde sunan infografikler, markanın mesajını en hızlı ve anlaşılır şekilde iletmenin en iyi yollarından biri haline geldi.
ÖĞRENME GÖRSEL
Görsel bir canlı olan insan, en fazla görerek öğreniyor. İşitme, tatma, koklama gibi diğer duyular öğrenme listesinde geride kalıyor. Soyut olan bilgi, görsel olarak temsil edildiğinde algılanması ve hafızadaki verilerle bağlantılar kurularak yorumlanması daha kolay. Bu bilgiden yola çıkarak hazırlanan grafikler yüzyıllardır hayatımızda. Dijital dönüşümle beraber son birkaç yılın fenomenlerinden olan infografikler ise yaratıcılığın ve bilginin grafikle dansından ortaya çıkıyor. Akılda kalan, eğlenceli olan, bir hikaye sunan ve konuyu sıkıcılıktan uzaklaştıran infografik dünyası bilginin eğlenceli şekilde aktarıyor ve hazırlayan markanın öne çıkmasını sağlıyor.
VERİ IZDIRABI İÇERSİNDEYİZ
Veri Gazetecisi David McCandless, konuyla ilgili TED Talks’ta yaptığı konuşmasında hazırladıkları bir grafiğin hikayesini anlatıyor. Facebook’taki 10 bin kişinin durum değişikliklerini inceleyen McCandless, kişilerin en çok bahar bayramı ve yılbaşı öncesinde sevgililerinden ayrıldıklarını gözlemiş. Bunu da bir infografik ile dinleyicilere gösteren McCandless, “Bilgi yüklenmesi ve veri yoğunluğundan ötürü sanki hepimiz ızdırap içindeyiz. İyi haber ise artık buna bir çözümümüz var, gözlerimizi daha çok kullanmak. Öyleyse bilgiyi görselleştirmek, önemli motifler ve bağlantılar almak ve tasarlayarak onları anlaşılır kılmak, ya da bir hikaye okutmak ya da asıl önemli olan bilgiye odaklanmamamızı sağlayabilir” diyor.
Her infografik iyi değildir
Pazarlama araştırmaları, sektörel raporları ve birçok alandaki araştırma sonuçlarını infografik ile analiz eden ermanakdeniz.com Kurucusu Erman Akdeniz ‘her infografik iyidir’ algısından rahatsız… “infografiklerin çok sevildiğini söyleyebiliriz. Bunun en büyük nedeni ise tasarımsal çekiciliğin, bilgi edinmeyi kolaylaştırması ve sosyal medyada infografiklerin çok daha fazla paylaşılabilir olması. Ancak infografiklerin konusu ve tasarımı iyiyse o infografik iyidir algısı var ama bu doğru bir yaklaşım değil. İyi bir infografik olması için arkasında iyi bir araştırma, doğru veriler ve verileri doğru yansıtan tasarımsal detaylar gerekir. Bütün bunları barındıran infografiklerin, dijital ortama da doğru kanallarla ve destekleyici mesajlarla sunulması gerekir” diye konuşuyor.
İyi bilgi şart
Peki iyi bir infografik hazırlamak için nereden yola çıkmak gerekiyor?… İnfografikler göze hoş gözükse de bilgi verici yönü oldukça kuvvetli olan araçlar. O yüzden öncesinde infografikte yer alacak bilgileri toplayıp bir araya getirmek ve onları sınıflandırmak gerekiyor. Ardından da kullanılacak görselleri belirleme işi geliyor.Farklı, özgün, konunuzla uyumlu görselleri tercih etmek, infografiğin kalitesini artırıyor. Görseller dışında dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise yazı tipleri… Yazı tipi seçerken ilk öncelik okunabilir olması, öte yandan çok fazla boş alan bırakılması da dikkati dağıtıyor. Geldiğimiz noktada video formatında hazırlanmış video info grafikler de giderek yaygınlaşıyor. Kısaca Göz neyi görürse, gönül severmiş şiarından yola çıkan tasarım, reklam, pazarlama guruları için çivi yazısı günleri çoktan geride kaldı. Müşterinin kalbine giden yolu keşfetmek aslında bu kadar verinin olduğu yerde zor değil.. İncelikle eğlendiren, boğmadan güldüren, sürükleyici hikayesini en iyi şekilde anlatanın kazandığı bir dünyada Sümerli Ludingirra ne yapardı bilinmez ancak bizlerin sağlam ipuçları olduğu kesin…
Başarılı bir infografik hazırlamak için dikkat edilmesi gerekenler:
1. İyi bir hikaye ve mesajınız olmalı
Öncelikle anlatacak, sürükleyecek bir hikayeniz olmalı. İçinde bir hikaye olmayan infografik sadece rakamların görsel olarak sunulması anlamına gelir. İnsanların ilgisini çekecek bir hikaye ile başlayan infografikler, kişileri daha çok içine çeker ve insanlar devamını merak ederler.
2. Önce veri, sonra tasarım
İyi bir infografik, iyi anlatılmış bir hikaye ve kusursuz tasarımın birleşiminden oluşur. Bu yüzden de öncelikli konu elinizdeki verinin yapısına bakmaktır. Planlanmış, iyi bir data yapısını belirledikten sonra işin grafik tasarım kısmını düşünmenizde fayda var.
3. Grafik ve tablo çöplüğüne dönüştürmeyin
İnfografiği hazırlarken yarattığınız her çizginin önceden kurguladığınız hikayenizi desteklediğinden ve anlatımını kolaylaştırdığından emin olun. Veriler hikayesini anlatabilsin. Tasarımınız grafik ve tablo çöplüğüne dönmesin.
4. Basit ve temel grafikleri kullanın
Hazırladığınız infografiğin çok karışık görünmediğinden emin olun, sade güzeldir. Basit ve temel grafiklerin bu kadar sene boyunca kullanılmasının bir sebebi var: İşe yarıyorlar. Ayrıca son derece etkili görselleştirme araçları. Eğer hikayenizi anlatmak için bar ya da pasta dilim şema kullanabiliyorsanız kullanın.
5. Bırakın rakamlar kendileri konuşsun
Kötü infografikler okuyucuyu yanlış yönlendiren ve büyük resmi görmesini sağlayacak şekilde bilgilendirmeyenler arasından çıkıyor. İyi bir infografiğin anahtarı şeffaflıktır. Verilerinizi saklamayın, bırakın konuşsunlar ve kendi hikayelerini anlatsınlar.
6. Kaynak Belirtin
İnfografiğinizin en alt kısmında faydalandığınız kaynakları da yazarsanız daha etkili bir infografik hazırlamış olursunuz.
Kaynak:
Markaların görsel şöleni tüketiciyi cezbediyor / Sevda Yüzbaşıoğlu – Dünya Gazetesi
