Sekreter (Yaz Kızım) İş Analisti Olmayın

“Nasıl kötü analist olunur?” sorusunun benim için ilk cevabı “Sekreter Analist” olmaktır. Peki, nedir sekreter analist?

Sekreter analist, şimdi açıklayacağım nitelikte iş analistliği yapan iş analistleri için benim vermiş olduğum bir isim. O açıdan sekreter, ya da “yaz kızım” iş analisti olup olmadığınızı henüz bilmiyorsunuz. Eğer iş analisti olmak istiyorsanız, şimdi size neden sekreter analist olmamanız gerektiğini açıklıyorum.

Okumaya devam et “Sekreter (Yaz Kızım) İş Analisti Olmayın”

İşi Bilen Teknik İnsanlar Gerek

Benim için iyi bir iş analistinin özet tanımıdır: “İşi bilen teknik insan.”

Kanyon Starbucks’ta (Konu internet girişimleri olunca ayakların kontrolsüzce gittiği mekan.) bir arkadaşımla yeni iş fikirleri üzerine konuşurken fark ettim ki internet teknolojileri üzerine yoğun bir yatırım var. Özellikle bu alanlardaki teknolojinin hızlı ilerlemesi sektörde “bilen insan” eksikliğini de beraberinde getiriyor. Know-how ithal ediyoruz ve bu da fazlaca maliyetli oluyor. Bu yüzden yerli şirketler henüz daha yolun başında yabancı ortaklıklara yönelmek durumunda kalıyor. Durum böyle olunca konu döndü dolaştı sektördeki insan kaynağı kalitesi ve kapasitesine geldi. 🙂

Şunu biliyoruz ki artık gidip bir restaurant zincirinden franchise alıp şube açmak kimseyi heyecanlandırmıyor. Bu bakış açısı yetenekli gençler için asla tatmin edici ve hedef olmamalı. Girişimcilik bu değildir. Yenilikçi yaklaşımlarla kendi markanızı oluşturabilirseniz işte o zaman girişimci olabilirsiniz ve bu örnekler bir ülkede ne kadar çok artarsa işte o zaman gerçek manada bir ülke kalkınabilme yoluna girer. Benim için bir girişimden bahsedildiğinde ilk düşündüğüm iş alanı  internet teknolojileri oluyor. İnternet teknolojileri işi yapmak ise dünya ile yarışmak, global düşünürken yerel değerleri benimsemek ve en önemlisi de çağın ötesine ürün oluşturmak demek.

Moody’s Türkiye’nin kredi notunu “yatırım yapılabilir” seviyesine çekti. Bu kimilerine göre geç kalmış (ya da ekonomiden ziyade siyasi bir karar) bir not arttırımı olsa da sonuç olarak, yabancı yatırımcıların Türkiye pazarına girmesini tetikleyici bir gelişme olduğu açık. Bu da demek oluyor ki Türkiye’de internet teknolojileri alanında da yeni yatırımlar olabilir. Zaten bir çevrenize bakın, geleneksel markaları bir kenera bıraktığınızda duyduğunuz yeni markaların büyük çoğunluğu birer e-girişim. Webrazzi’de bu konuyla ilgili yayımlanan yazıda internet ve teknoloji sektörünün küresel yatırım eğilimlerinin %20-%30’unu oluşturduğundan bahsediliyor.

Günümüzün ve geleceğin iş alanları arasında ciddi bir yer alacak olan internet ve teknoloji için yazılım olmazsa olmaz ihtiyaç. İşte bu noktada hem bu teknolojik gereksinimleri anlayacak, işi bilecek aynı zamanda teknik anlamda yapılabilirlik ve verimlilik kararları alabilecek insanların değeri her geçen gür artacak. Bu insanlara İş Analisti diyoruz. 🙂

Bugün işi bilen teknik insanlara daha çok ihtiyaç duyuluyor ve bu önümüzdeki yıllarda da bu durum artarak devam edecek. İş analistleri için klasik görev tanımları vardır. Sorunu anlama, problemi çözme, gereksinimleri çıkarma bunlardan bir kaçı. Ancak kağıt üzerindeki bu görev tanımlarına daha tepeden bakarsak bir iş analistinin alabileceği sorumlulukların çok daha büyük olduğunu görebiliriz. Daha önce bu konuyla ilgili yazmış olduğum Başarılı Bir İş Analisti Olmak İçin başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.

Kendinizi asla tek başına bir IT çalışanı olarak görmemelisiniz.

Günümüzde işi bilen iyi insanlar ve teknik anlamda iyi iş çıkaran insanlar var. Ancak bu ikisinin ortasında yer alan işi iyi bilen teknik insanlar başlı başına bir şirket gibi çalışabilirler. İşi iyi bilen teknik insan tek başına bir danışman olabilir. Tek başına bir şirket olabilir. Bu açıdan bilişim teknolojileri alanında iş analisti olarak çalışmak fikrini ilgi alanlarınız dahilinde değerlendirmenizi öneririm. Eğer analitik ve teknik yetkinliklerinize güveniyorsanız, IT sektörü sizin için biçilmiş kaftansa iş analisti olmak için önemli aşamaları geçmişsiniz demektir. Ancak bununla da kalmayıp işi öğrenip, teknolojik gelişmeleri de yakından takip etmemeniz kariyerinizde fark yaratmanız için mutlaka şart. Kendinizi asla tek başına bir IT çalışanı olarak görmemelisiniz. Her an iş biriminde de görev alabilecek yetkinliğe sahip olacak şekilde kendinizi geliştirmelisiniz.

Size küçük bir sır vereyim. 🙂 İş analistliği için nokta bölüm endüstri mühendisliğidir. Bir endüstri mühendisi gönül rahatlığıyla kendisini iş analisti olarak yetiştirebilir. Ancak günümüzde matematik ve bilgisayar mühendislerinin de iş analisti olabildiği görülür. Hatta çok daha gerilere gidersek, “alakasız” bölümlerden mezun olup, kendisini yetiştirmiş başarılı iş analistleriyle de tanışabilirsiniz. Ancak her geçen gün bu konuda da şirketler standartlaştırmaya gidiyor. Özellikle sosyal bilimlerden mezunsanız ya da özetle mühendis değilseniz şansınız çok zor.

İşi bilen teknik insan: İş analisti.

Başarılı Bir İş Analisti Olmak İçin

İçin işine başarı sözcüğünü koyduğunuzda aslında risk alırsınız. Başarı göreceli bir kavramdır. Her şeyden önce başarı kriterinizi ve referans noktalarınızı ona göre seçmelisiniz. Burada başarıdan, işini en iyi şekilde yapmaya çalışan bir iş analistinin iş bitiriciliğinden ve analistin kendi performansının en iyisini vermesinden ilham alarak bahsediyoruz.

İyi bir iş analisti, iş biriminin ihtiyaç ve talebini en iyi şekilde anlayıp optimum çözüm önerisini oluşturmalıdır. Zaman, insan ve sistem gereksinimleri gibi maliyet unsurları göz önüne alınarak en iyi ileri teknoloji ürünlerini ortaya koyarken çözüm odaklı yaklaşım sergilemelidir.

Yukarıdaki tanım bana ait. Aslına bakarsanız bir iş analisti neler yapar, görevi ve sorumlulukları nelerdir diye yazmaya başlarsak, bu tanımın yetersiz kalabileceğini söyleyebilirim. Bilgi Teknolojileri (IT) alanında sosyal olmaya, takım arkadaşlarıyla ve müşterileriyle doğru iletişim kurmaya en çok ihtiyaç duyan kişiler iş analistleridir. Şu bir gerçek ki her ne işi yapıyor olursanız olun, kendinizi ifade edemediğiniz sürece kariyeriniz için yukarıları hayal edemezsiniz bile. IT için de bu durum farksız değil. Bir yazılımcı için “konuşmasa da olur” denildiği dönemler artık çok geride kaldı. Günümüzde insanlarla sağlıklı iletişim kuramayan, alması gereken sorumluluktan, vermesi gereken tepkiden yoksun çalışanlar için maalesef yönetim seviyeleri sihirli bir değnek değmediği sürece hayaldir.

Doğru iletişim kurabilmek için kişisel kaygılardan arınmak gerek

Doğru iletişim kurmak burada kritik. Ne yazık ki birçok iş ortamında doğru iletişimin kendini üstlere yalakalık etmek, ikili ilişkiler, idare etmek ve maalesef yalan söylemeye kadar gidebiliyor. Doğru iletişim ile demek istediğimiz asla bunlar olmadığı halde birçok çalışandan “iletişim yeteneği güçlü” olarak gösterilen çalışanlarda az önce saydıklarım öne çıkmakta.

Bir iş analistinin öncelikle en büyük görevi dinlemek ve anlamaktır. Ara buluculuk ederken, aynı zamanda analiz edebilmeli, sorumluluk alarak, “bu iş için en doğrusu budur” diyebilmelidir. Sistemi de iyi bilmelidir bir iş analisti. Yoksa bir sekreterden farkı kalmaz. Analitik yeteneği de güçlü olmalıdır yoksa iş tanımı “al gülüm ver gülüm” şeklinde ilerleyebilir. Bir iş analisti için iş birimini memnun etmenin yolu iş biriminin her talebini yerine getirmek olmamalıdır. İş analisti işi, ihtiyacı ve sistem içinde yapılabilirliğine karar verebilecek düzeyde sistemlere de hakim olabilmelidir. Bu konuda developer ile iş birliği yapmaktan da çekinmemelidir.

Bir iş analisti çalışmasını hazırladığı analiz dökümanıyla taçlandırır. Gereksinimler, iş akışları, sistemin işleyişi ve kullanıcı deneyimleri analizde ayrıntılı yer alır. Bir iş analisti olmak istiyorsanız dökümante yeteneğinizin yüksek olması kadar, akıcı ve öz bir yazım diline sahip olmak da son derece önemlidir. Türkçe ve İngilizce’ye bu anlamda iyi hakim olmak gerekiyor. Her konuyu net bir şekilde ifade ederken, ifadelerin başka anlamlara gelip gelemeyeceğine kadar düşünerek titizlikle çalışmalısınız.

Özetle iş analisti işin reçetesini yazan kişidir. Reçeteyi yazarken yazılımcı en büyük dostudur; yazılımcı ve iş analisti aynı geminin içinde yer alır. İş hayatında bir iş analisti için çalışabileceği, takım olabileceği bir yazılımcı bulmak çok önemlidir. Bulduğunuzda onu asla bırakmayın, evlenin! 🙂