İnternette izlendiğinizi biliyor musunuz?
Böyle sorunca insan tedirgin oluyor. Biz zaten internette gezinirken arkamızda iz bıraktığımızı iyi biliyoruz. Ancak bu “iz bırakma” aslında internete bağlandığımız IP adresimiz sayesinde, daha çok hangi siteleri ne zaman, nerede ziyaret ettiğimiz ile alakalı. Bir de internette gezindiğimiz internet siteleri tarafından, biz ziyaretçileri “tanımak” için kullanılan internet çerezleri var…
O halde şöyle söyleyelim;
İnternette kullanıcıların davranışlarını ölçümlenmesine, kullanıcı hareketlerinin izlenmesine yarayan cookie teknolojisinden haberdar mısınız?
Cookieler, internettte gezindiğiniz siteler tarafından, siz fark etmeden bilgisayarınıza bırakılan bir tanımlama dosyasıdır. Sizin hakkınızda, sizin internetteki davranışlarınız hakkında bilgi edinilmesine olanak verir.
İnternette videolardan hemen önce karşınıza çıkan anketlere katılıp, kişisel bilgileriniz hakkında bilgi veriyor musunuz? Örneğin cinsiyetiniz mi soruluyor? İşte o anda cookieler devreye giriyor ve bilgisayarınıza “Bu kullanıcının cinsiyeti kadın/erkek.” bilgisini ruhunuz duymadan atıyor. Siz yeniden bu servisin kullanıldığı bir video izlemek isterseniz, sizin cinsiyetiniz biliniyor ve buna uygun reklam gösteriliyor. İşte siz böylece cinsiyetinizi bu servis ile paylaşmış oluyorsunuz. 🙂
Cookieler ziyaret ettiğiniz siteyi, ziyaret ettiğiniz tarihi, hangi tarayıcıyla ziyaret ettiğinizi saptayıp bu bilgileri bilgisayarınıza bir dosya olarak atıyor. Bu dosyalar ile sizin ziyaret etmiş olduğunuz internet sitesi hakkında bir anlamda davranışsal profiliniz tutulmuş oluyor. Daha sonra bu davranış haritanıza göre web siteleri size özel davranışlarda bulunabiliyor. Örneğin sadece o siteyi ilk kez ziyaret eden kullanıcılara gösterilecek bir alan varsa buradaki kontrol cookieler ile sağlanabilir. Siz 2. kez o siteyi ziyaret ettiğinizde, bilgisayarınızda ilk ziyaretiniz ile birlikte oluşan cookie, “Bu kullanıcı daha önce bu sayfayı ziyaret etmiş.” bilgisini verecektir. Cookiler en çok dijital reklam teknolojilerinde kullanılır. Örneğin, daha önce ziyaret ettiğiniz bir e-ticaret sitesinin reklamlarını başka sitelerde görmeye başladıysanız bunlar web çerezleri (cookies) sayesinde olur.
Cookiler bir program ya da virüs değildir; yani tek başlarına bir işe yaramadıkları gibi bilgisayarınızda kaldığı sürece sisteminize zarar vermezler. Sadece bilgi barındırırlar ve internet davranışlarınız hakkında bilgi edinilmesini sağlar. Bu bilgiler, internetteki diğer siteler (sistemler) tarafınca işlenir.
Cookiler hakkında daha fazla teknik bilgiye girmeye gerek görmüyorum ancak buradaki temel nokta cookilerin tarayıcı bazlı tutulduğudur. Tarayıcınızdaki “Geçmişi sil” veya “Tarama verilerini temizle” seçeneklerini kullandığınızda o tarayıcı için oluşturulan cookileri temizlemiş oluyorsunuz ve böylece internetteki davranışlarınızı, moda tabirle “sıfırlamış” oluyorsunuz.
